Jak złożyć pozew o rozwód bez orzekania o winie krok po kroku (2026)

Aktualizacja: 10 października 2026 · Czas czytania: 10 min · Stan prawny na 10 października 2026

Odpowiedź w skrócie: pozew o rozwód bez orzekania o winie składasz sam, na piśmie, do sądu okręgowego — tego, w którego okręgu mieliście ostatnie wspólne miejsce zamieszkania (art. 17 pkt 1 i art. 41 KPC). Opłata wynosi 600 zł; gdy sąd orzeknie rozwód na zgodny wniosek bez orzekania o winie, po uprawomocnieniu wyroku zwraca 300 zł (art. 26 i 79 ustawy o kosztach sądowych). Adwokat nie jest potrzebny. Zgodna sprawa trwa zwykle kilka miesięcy.

Dlaczego warto przygotować pozew dokładnie

W 2025 roku sądy orzekły 60,7 tys. rozwodów — o 3,2 tys. więcej niż rok wcześniej (GUS). Do sądów okręgowych wpłynęło w tym czasie 80 855 spraw o rozwód (Ministerstwo Sprawiedliwości).

Nie każda sprawa kończy się wyrokiem. Z 80 800 spraw rozstrzygniętych w 2025 roku sądy zwróciły 4 448 pozwów (5,5 proc.), 918 odrzuciły, a 8 160 (10,1 proc.) umorzyły. Zwrot to skutek braków formalnych, których nie usunięto w 7 dni od wezwania (art. 130 KPC).

Pozew piszesz sam — urzędowego formularza nie ma. Obowiązują wymogi pisma procesowego i pozwu (art. 126 i 187 KPC) oraz przepisy o sprawach małżeńskich (art. 425–446 KPC). Rozwód bez orzekania o winie to najczęstsza droga: w 2020 roku wybrało ją 79,7 proc. par (Ministerstwo Sprawiedliwości; nowszych danych brak). Blisko 58 proc. rozwodów w 2025 roku dotyczyło rodziców małoletnich dzieci (GUS) — wtedy sąd musi w wyroku rozstrzygnąć o władzy rodzicielskiej, kontaktach i alimentach (art. 58 KRO).

Procedura w 9 krokach

Sprawdź przesłanki rozwodu (art. 56 KRO). Sąd orzeka rozwód, gdy rozkład pożycia jest zupełny i trwały: nie prowadzicie już wspólnego życia i nie ma szans na jego odbudowę. Rozwód jest niedopuszczalny, jeśli ucierpiałoby dobro wspólnych małoletnich dzieci (art. 56 § 2 KRO). Terminu na pozew nie ma.
Uzgodnij z małżonkiem rozwód bez orzekania o winie. Sąd zaniecha orzekania o winie tylko na zgodne żądanie obojga małżonków (art. 57 § 2 KRO). Bez tej zgody sąd bada, kto odpowiada za rozpad małżeństwa: dłużej, z dowodami i bez zwrotu 300 zł. Zanim zrezygnujesz z winy, przeczytaj art. 60 KRO — od winy zależą alimenty między byłymi małżonkami. Uzgodnijcie też opiekę nad dziećmi, kontakty, alimenty, mieszkanie i majątek.
Ustal właściwy sąd okręgowy (art. 17 pkt 1 i art. 41 KPC). Sprawy o rozwód rozpoznaje wyłącznie sąd okręgowy. Właściwy jest sąd, w którego okręgu mieliście ostatnie wspólne miejsce zamieszkania — jeśli choć jedno z was nadal tam mieszka lub stale przebywa. Gdy oboje się wyprowadziliście, właściwy jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego, a w ostateczności powoda.
Zbierz dokumenty i dane. Zwykle: odpis aktu małżeństwa, odpisy aktów urodzenia wspólnych małoletnich dzieci, zaświadczenia o dochodach (do alimentów) i dowód opłaty. Jeśli macie pisemne porozumienie o władzy rodzicielskiej i kontaktach, dołącz je — sąd je uwzględnia, gdy jest zgodne z dobrem dziecka (art. 58 § 1 KRO). Przygotuj swój PESEL i aktualne adresy obu stron (art. 126 § 2 KPC): bez adresu pozwanego sąd nie doręczy pozwu. Każdy załącznik w dwóch egzemplarzach (art. 128 § 1 KPC).
Napisz pozew: żądania, dzieci, alimenty, mediacja. Pozew zawiera oznaczenie sądu, dane stron z adresami, PESEL powoda, dokładne żądanie, fakty na jego poparcie oraz informację, czy próbowaliście mediacji lub ugody, a jeśli nie — dlaczego (art. 126 i 187 § 1 KPC). W żądaniach wpisujesz rozwiązanie małżeństwa przez rozwód bez orzekania o winie (art. 57 § 2 KRO), a przy małoletnich dzieciach — propozycję co do władzy rodzicielskiej, kontaktów i alimentów (art. 58 § 1 KRO); na zgodny wniosek rodziców sąd nie orzeka o kontaktach (art. 58 § 1b). Możesz też wnieść o ustalenie sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania (art. 58 § 2). W uzasadnieniu krótko: data ślubu, kiedy ustało wspólne życie, sytuacja dzieci. Bez ocen i szczegółów intymnych. Na końcu podpis i lista załączników.
Opłać pozew — 600 zł (art. 26 ust. 1 pkt 1 uksc). Opłatę wnosisz razem z pozwem; sposób płatności sprawdź na stronie sądu i dołącz potwierdzenie. Bez opłaty sąd wzywa do uzupełnienia w 7 dni, a potem zwraca pozew (art. 130 § 1–2 KPC); przy zwrocie opłata wraca pomniejszona o 30 zł (art. 79 ust. 3 uksc). Jeśli nie masz pieniędzy na opłatę, możesz złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Strona dochodząca alimentów opłaty nie płaci (art. 96 ust. 1 pkt 2 uksc).
Złóż pozew i odpis dla małżonka. Pozew składasz w biurze podawczym sądu okręgowego albo wysyłasz listem poleconym. Potrzebne są dwa komplety: oryginał dla sądu i odpis z załącznikami dla pozwanego (art. 128 § 1 KPC). Portal sądowy jest dla osób bez pełnomocnika dobrowolny (art. 125 § 2¹ KPC). Sąd sprawdza braki formalne, doręcza odpis małżonkowi i wyznacza rozprawę; może też skierować was do mediacji (art. 436 KPC).
Idź na rozprawę — sąd musi przesłuchać oboje małżonków. Rozprawa odbywa się przy drzwiach zamkniętych (art. 427 KPC), a przesłuchanie stron jest obowiązkowe (art. 432 KPC). Sąd pyta o datę ślubu, ustanie wspólnego życia, szansę na pojednanie, zgodne żądanie bez winy oraz o dzieci: z kim mieszkają, kontakty, koszty utrzymania (art. 433 KPC). Odpowiadaj krótko i zgodnie z pozwem. Przy zgodnych stanowiskach sprawa może zakończyć się na pierwszej rozprawie. Pełnomocnikiem może być także członek rodziny (art. 87 § 1 KPC).
Odbierz wyrok i zwrot 300 zł. Wyrok staje się prawomocny, gdy nikt nie złoży apelacji w terminie. Przy rozwodzie na zgodny wniosek bez orzekania o winie sąd z urzędu zwraca połowę opłaty — 300 zł (art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b uksc). Do poprzedniego nazwiska wracasz oświadczeniem przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego (art. 59 KRO). Majątek wspólny dzielicie osobno — za 300 zł przy zgodnym projekcie, 1 000 zł przy sporze (art. 38 uksc). Podział w samym wyroku (art. 58 § 3 KRO) sądy orzekają rzadko: w 2025 roku w 1 367 sprawach.

Nie chcesz układać pozwu z kilku wzorów?

Generator zamienia odpowiedzi z ankiety w pozew o rozwód bez orzekania o winie, porozumienie rodzicielskie i plan wychowawczy. Sam wskazuje właściwy sąd okręgowy i ostrzega, gdy czegoś brakuje.

Pozew + porozumienie rodzicielskie z generatora — 199 zł w przedsprzedaży

Cena pełna: 249 zł. Start sprzedaży: grudzień 2026. Dziś zostawiasz tylko e-mail — płacisz dopiero przy starcie.

Koszty i terminy

Pozycja	Koszt	Termin / czas	Podstawa
Opłata sądowa od pozwu o rozwód	600 zł	razem z pozwem	art. 26 ust. 1 pkt 1 uksc
Zwrot przy rozwodzie bez orzekania o winie na zgodny wniosek	300 zł (połowa)	z urzędu, po uprawomocnieniu wyroku	art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b uksc
Zwrot pozwu z powodu braków formalnych	opłata wraca pomniejszona o 30 zł	po bezskutecznym wezwaniu	art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 3 uksc
Usunięcie braków formalnych po wezwaniu sądu	—	7 dni, potem zwrot pozwu	art. 130 § 1–2 KPC
Podział majątku wspólnego — osobny wniosek	1 000 zł; przy zgodnym projekcie 300 zł	po rozwodzie albo równolegle	art. 38 uksc
Podział majątku w wyroku rozwodowym	dodatkowa opłata jak od wniosku o podział	na wniosek, jeśli nie opóźni sprawy	art. 58 § 3 KRO; art. 26 ust. 2 uksc
Dla porównania: pozew przygotowany przez prawnika	ok. 700–2 000 zł; z pełnomocnikiem na rozprawie od ok. 1 200 zł	—	publiczne cenniki kancelarii i serwisów, 2026
Dla porównania: komplet ProstoDoSądu	199 zł w przedsprzedaży (pełna cena 249 zł)	start sprzedaży: grudzień 2026	—

Najczęstsze błędy

Przez te błędy sąd wzywa do uzupełnień, zwraca pozew albo odracza rozprawę:

Niewłaściwy sąd. Rejonowy zamiast okręgowego albo okręgowy „bliżej domu” zamiast tego z art. 41 KPC — sprawa idzie dalej, tracisz tygodnie.
Brak opłaty 600 zł. Wezwanie na 7 dni, potem zwrot pozwu (art. 130 KPC) i potrącenie 30 zł z opłaty.
Brak PESEL powoda i adresów stron (art. 126 § 2 KPC). Bez adresu pozwanego sąd nie doręczy pozwu.
Brak informacji o mediacji (art. 187 § 1 pkt 3 KPC) — jeden z najczęściej pomijanych elementów.
Brak zgodnego żądania „bez orzekania o winie” (art. 57 § 2 KRO) — sąd bada winę: dłużej, drożej i bez zwrotu 300 zł.
Brak odpisu pozwu i załączników dla pozwanego (art. 128 § 1 KPC).
Brak danych o dzieciach i propozycji rodziców (art. 58 KRO, art. 433 KPC) — sąd odracza rozprawę.
Pozew wzajemny — niedopuszczalny (art. 439 § 1 KPC); pozwany żąda rozwodu w tej samej sprawie.
Nieobecność na rozprawie — przesłuchanie obojga małżonków jest obowiązkowe (art. 432 KPC).

Kiedy jednak iść do prawnika

Samodzielny pozew sprawdza się, gdy oboje chcecie rozwodu bez orzekania o winie, jesteście zgodni co do dzieci i mieszkacie w Polsce. Kiedy warto zapytać prawnika:

Spór o winę. Sąd orzeka wtedy, kto ponosi winę rozkładu pożycia (art. 57 KRO): świadkowie, dokumenty, kolejne rozprawy.
Przemoc w rodzinie. Bezpieczeństwo Twoje i dzieci jest ważniejsze niż oszczędność na pozwie; prawnik pomoże też we wnioskach o zabezpieczenie na czas sprawy.
Spór o dzieci. Gdy rodzice nie są zgodni co do władzy rodzicielskiej, kontaktów lub alimentów, sąd rozstrzyga sam (art. 58 KRO), często po dodatkowych dowodach i opiniach.
Alimenty dla Ciebie od małżonka. Zasady z art. 60–61 KRO zależą m.in. od winy — zanim z niej zrezygnujesz, sprawdź, co tracisz.
Majątek lub małżonek za granicą, ślub za granicą. Właściwość polskiego sądu i podział majątku z elementem zagranicznym to pytania dla prawnika.
Duży lub sporny majątek wspólny. Podział to osobne postępowanie (1 000 zł opłaty), a spór o udziały i nakłady (art. 43 i 45 KRO) bywa trudniejszy niż sam rozwód.

Osoby w trudnej sytuacji materialnej mogą ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych i o pełnomocnika z urzędu (art. 117 KPC) oraz skorzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej (informacje na gov.pl). Ten poradnik opisuje ogólną procedurę — nie zastępuje analizy Twojej sprawy.

Najczęstsze pytania

Czy mogę złożyć pozew o rozwód sam, bez adwokata?

Tak. Przymus adwokacki obowiązuje tylko przed Sądem Najwyższym (art. 87¹ KPC) — pozew o rozwód składasz sam do sądu okręgowego. Na rozprawie sąd i tak przesłuchuje oboje małżonków osobiście (art. 432 KPC). Pełnomocnikiem może być też członek rodziny (art. 87 § 1 KPC).

Ile kosztuje rozwód bez orzekania o winie w 2026 roku?

Opłata od pozwu to 600 zł (art. 26 ust. 1 pkt 1 uksc). Przy rozwodzie na zgodny wniosek bez orzekania o winie sąd po uprawomocnieniu wyroku zwraca 300 zł (art. 79 uksc) — realny koszt sądowy to 300 zł. Podział majątku to osobna opłata: 1 000 zł, przy zgodnym projekcie 300 zł (art. 38 uksc). Prawnik za pozew bierze zwykle 700–2 000 zł.

Do którego sądu składa się pozew o rozwód?

Do sądu okręgowego (art. 17 pkt 1 KPC), w którego okręgu mieliście ostatnie wspólne miejsce zamieszkania, jeśli choć jedno z was nadal tam mieszka lub stale przebywa (art. 41 KPC). Gdy oboje się wyprowadziliście — do sądu miejsca zamieszkania pozwanego, a w ostateczności powoda. Sąd rejonowy spraw o rozwód nie rozpoznaje.

Ile trwa rozwód bez orzekania o winie?

Oficjalnych statystyk nie ma. Zgodna sprawa bez sporu o winę, dzieci i majątek trwa zwykle kilka miesięcy i zależy od obłożenia sądu. Przy kompletnym pozwie i zgodnych stanowiskach może skończyć się na pierwszej rozprawie; spór o winę lub o dzieci dodaje kolejne rozprawy i dowody.

Jakie dokumenty dołączyć do pozwu o rozwód?

Zwykle odpis aktu małżeństwa, odpisy aktów urodzenia małoletnich dzieci, zaświadczenia o dochodach (do alimentów), dowód opłaty 600 zł i — jeśli je macie — pisemne porozumienie rodzicielskie. Dołączasz też odpis pozwu z załącznikami dla pozwanego (art. 128 § 1 KPC). Lista zależy od sytuacji, np. od tego, czy macie dzieci.

Co musi zawierać pozew o rozwód bez orzekania o winie?

Oznaczenie sądu, dane stron z adresami i PESEL powoda (art. 126 § 2 KPC), dokładne żądanie — rozwód bez orzekania o winie (art. 57 § 2 KRO) — fakty na jego poparcie i informację o mediacji (art. 187 § 1 KPC). Przy małoletnich dzieciach: propozycję co do władzy rodzicielskiej, kontaktów i alimentów (art. 58 KRO). Na końcu podpis i lista załączników.

Czy małżonek musi zgodzić się na rozwód bez orzekania o winie?

Na sam rozwód zgoda nie jest konieczna — sąd bada, czy rozkład pożycia jest zupełny i trwały (art. 56 KRO). Ale o winie sąd nie orzeka tylko na zgodne żądanie obojga (art. 57 § 2 KRO). Bez tej zgody sąd ustala winę: sprawa trwa dłużej, wymaga dowodów i nie ma zwrotu 300 zł.

Co z dziećmi przy rozwodzie bez orzekania o winie?

Sąd w wyroku rozstrzyga o władzy rodzicielskiej, kontaktach i alimentach na dzieci (art. 58 § 1 KRO). Uwzględnia pisemne porozumienie rodziców zgodne z dobrem dziecka, a na zgodny wniosek nie orzeka o kontaktach (art. 58 § 1b KRO). W 2025 roku ok. 58 proc. rozwodów dotyczyło rodziców małoletnich dzieci, a w ok. 77 proc. z nich władzę zachowali oboje rodzice (GUS).

Czy w pozwie o rozwód trzeba pisać o mediacji?

Tak. Pozew musi zawierać informację, czy strony próbowały mediacji lub innego pozasądowego rozwiązania sporu, a jeśli nie — dlaczego (art. 187 § 1 pkt 3 KPC). Wystarczy jedno zdanie; jego brak to brak formalny do uzupełnienia. Sąd może też skierować strony do mediacji w toku sprawy (art. 436 KPC).

Kiedy sąd zwraca 300 zł z opłaty za rozwód?

Gdy orzeknie rozwód na zgodny wniosek bez orzekania o winie — po uprawomocnieniu wyroku zwraca z urzędu połowę opłaty (art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. b uksc). Całą opłatę zwraca, gdy pozew cofnięto po pojednaniu się małżonków w pierwszej instancji (art. 79 ust. 2 uksc). Przy orzekaniu o winie zwrotu nie ma.

Czy można podzielić majątek w sprawie o rozwód?

Można, na wniosek — jeśli nie spowoduje to nadmiernej zwłoki (art. 58 § 3 KRO), za dodatkową opłatą jak od wniosku o podział (art. 26 ust. 2 uksc). Sądy robią to rzadko: w 2025 roku w 1 367 sprawach. Zwykle podział to osobne postępowanie: 1 000 zł, przy zgodnym projekcie 300 zł (art. 38 uksc).

Czy ten poradnik to porada prawna?

Nie. ProstoDoSądu to serwis edukacyjny: nie jest kancelarią, nie udziela porad prawnych i nie reprezentuje nikogo przed sądem. Poradnik opisuje ogólną procedurę według stanu prawnego na 10 października 2026 r.; za treść i złożenie pozwu odpowiada osoba, która go składa.

Komplet pism pod Twoją sytuację

Odpowiadasz na około 60 pytań — dostajesz pozew, porozumienie rodzicielskie, plan wychowawczy, wniosek o zabezpieczenie, checklistę załączników i instrukcję do rozprawy. Po polsku, ukraińsku i rosyjsku.

Pozew + porozumienie rodzicielskie z generatora — 199 zł w przedsprzedaży

Cena pełna: 249 zł. Start sprzedaży: grudzień 2026. Dziś zostawiasz tylko e-mail — płacisz dopiero przy starcie. 14 dni gwarancji zwrotu.

ProstoDoSądu jest serwisem edukacyjnym. Nie jest kancelarią i nie świadczy pomocy prawnej w rozumieniu ustaw o adwokaturze i o radcach prawnych. Materiały mają charakter ogólny; za treść pozwu i jego złożenie odpowiada osoba składająca. Stan prawny: 10 października 2026 r. KRO — Kodeks rodzinny i opiekuńczy, KPC — Kodeks postępowania cywilnego, uksc — ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Dane: GUS, Ministerstwo Sprawiedliwości (ewidencja spraw 2025; „Sprawy cywilne o rozwód, separację i alimenty 2015–2020”).